Η ΑΕΚ αντιμετωπίζει απόψε τη Λέφσκι στη Σόφια, στον πρώτο αγώνα των πλέι οφ του Champions League, με στόχο να κάνει το αποφασιστικό βήμα για την επιστροφή της στη League Phase της κορυφαίας ευρωπαϊκής διοργάνωσης. Πίσω, όμως, από τη μεγάλη σύγχρονη αναμέτρηση κρύβεται μια ιστορία που άρχισε πριν από 65 χρόνια, σε μια εντελώς διαφορετική εποχή για το ελληνικό και το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο.

Η πρώτη αγωνιστική γνωριμία της ΑΕΚ με τη Λέφσκι Σόφιας σημειώθηκε την Τετάρτη 17 Μαΐου 1961. Τότε, η Ενωση υποδέχθηκε τη βουλγαρική ομάδα στο Στάδιο της Νέας Φιλαδέλφειας, για την τέταρτη αγωνιστική του πρώτου Βαλκανικού Κυπέλλου Συλλόγων.

Η διοργάνωση είχε δημιουργηθεί με σκοπό να φέρει πιο κοντά τις ισχυρές ομάδες των Βαλκανίων. Στην πρώτη της έκδοση συμμετείχαν η ΑΕΚ, η Λέφσκι, η Φενέρμπαχτσε, η Παρτιζάνι Τιράνων και η Στεαγκούλ Ρόσου Μπρασόβ. Οι πέντε ομάδες συγκροτούσαν έναν ενιαίο όμιλο και επρόκειτο να αναμετρηθούν εντός και εκτός έδρας.

Εκείνο το απόγευμα στη Νέα Φιλαδέλφεια βρέθηκαν περίπου 15.000 θεατές, ενώ διαιτητής ήταν ο Τούρκος Τζεσμί Μπασάρ. Η Λέφσκι προηγήθηκε στο 31ο λεπτό με τον Ντιμίταρ Γιορντάνοφ, ύστερα από συνεργασία με τον Στέφαν Αμπατζίεφ, υποχρεώνοντας την ΑΕΚ να κυνηγήσει την ανατροπή.

Η απάντηση της Ενωσης ήρθε λίγο πριν από την ανάπαυλα. Στο 43ο λεπτό, ο ανεπανάληπτος Κώστας Νεστορίδης βρήκε τον δρόμο προς τα δίχτυα και έφερε το παιχνίδι στα ίσα. Το 1-1 του πρώτου ημιχρόνου άφηνε ανοιχτούς όλους τους λογαριασμούς, όμως μετά την επιστροφή των ομάδων στον αγωνιστικό χώρο η ΑΕΚ ανέβασε κατακόρυφα την απόδοσή της.

Στο 66΄ ο Νεστορίδης χτύπησε ξανά. Ο Θύμιος Πολύζος δημιούργησε τη φάση και ο μεγάλος σκόρερ της ΑΕΚ ολοκλήρωσε την ανατροπή, πετυχαίνοντας το δεύτερο προσωπικό του γκολ. Ο θρίαμβος ολοκληρώθηκε στο 74΄, όταν ο Θανάσης Γκούβας αξιοποίησε την πάσα του Ανδρέα Σταματιάδη και διαμόρφωσε το τελικό 3-1.

Οι έντεκα της ιστορικής νίκης

Προπονητής της ΑΕΚ ήταν ο Τρύφωνας Τζανετής, μία από τις εμβληματικότερες προσωπικότητες στην ιστορία του συλλόγου. Η Ενωση παρατάχθηκε με τον Σωτήρη Φακή στην εστία και τους Δημήτρη Αναστασιάδη, Γιάννη Μαρδίτση, Θεόφιλο Βερνέζη, Θύμιο Πολύζο, Γιώργο Πετρίδη, Θανάση Γκούβα, Ανδρέα Σταματιάδη, Κώστα Νεστορίδη, Μίλτο Παπαποστόλου και Αρη Τσαχουρίδη. Στο ημίχρονο ο Αλέκος Σοφιανίδης αντικατέστησε τον Τσαχουρίδη.

Η Λέφσκι, με προπονητή τον Κράστιο Τσακάροφ, ξεκίνησε με τους Αλεξάνταρ Μποζίλοφ, Πάβελ Βασίλεφ, Τόντσο Προντάνοφ, Ιβάν Βούτσοφ, Πέταρ Ντόντσεφ, Ιβάν Γκεοργκίεφ, Στέφαν Αμπατζίεφ, Λιούμπεν Γκαϊντάροφ, Ντιμίταρ Γιορντάνοφ, Γκεόργκι Σοκόλοφ και Πέγιου Πέεφ.

Η νίκη επί της Λέφσκι έμελλε να είναι η μοναδική της ΑΕΚ στην παρθενική διοργάνωση. Το Βαλκανικό Κύπελλο παρουσίασε μεγάλες οργανωτικές δυσκολίες και απλώθηκε σε διάστημα πολλών μηνών. Η Ενωση δεν ολοκλήρωσε όλες τις υποχρεώσεις της και ορισμένα παιχνίδια της κατακυρώθηκαν με 3-0 στους αντιπάλους. Ετσι, τερμάτισε στην πέμπτη θέση, ενώ η Λέφσκι κατέλαβε τη δεύτερη, πίσω από την πρωταθλήτρια Στεαγκούλ Ρόσου Μπρασόβ.

Η προβλεπόμενη ρεβάνς στη Σόφια δεν διεξήχθη και κατακυρώθηκε υπέρ της Λέφσκι. Κατά συνέπεια, το 3-1 της Νέας Φιλαδέλφειας παρέμεινε επί 65 χρόνια η μοναδική αναμέτρηση των δύο ομάδων που κρίθηκε μέσα στον αγωνιστικό χώρο.

Από το Βαλκανικό Κύπελλο στο Champions League

Οι δύο σύλλογοι συναντώνται ξανά σε ένα εντελώς διαφορετικό ποδοσφαιρικό περιβάλλον. Το 1961 αγωνίζονταν σε μια νεοσύστατη βαλκανική διοργάνωση, σε γήπεδα χωρίς τις σημερινές ανέσεις και σε μια εποχή κατά την οποία τα διεθνή ταξίδια αποτελούσαν πραγματική περιπέτεια. Σήμερα διεκδικούν μία θέση στη League Phase του Champions League και μαζί τα τεράστια αγωνιστικά, οικονομικά και επικοινωνιακά οφέλη που συνοδεύουν την πρόκριση.

Η ομάδα του Μάρκο Νίκολιτς καλείται να αντιμετωπίσει τη Λέφσκι στο Εθνικό Στάδιο «Βασίλ Λέφσκι», μπροστά σε μια θερμή βουλγαρική εξέδρα. Η αποστολή της ΑΕΚ είναι να ελέγξει τον ρυθμό, να αποφύγει τα εύκολα λάθη και να πάρει το αποτέλεσμα που θα της επιτρέψει να ολοκληρώσει την προσπάθειά της στη ρεβάνς της 26ης Αυγούστου στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Από τα δύο γκολ του Κώστα Νεστορίδη και το τελικό χτύπημα του Θανάση Γκούβα μέχρι τη σημερινή γενιά των «κιτρινόμαυρων», μεσολάβησαν 65 χρόνια. Η διοργάνωση, οι συνθήκες και τα πρόσωπα άλλαξαν. Ο στόχος, όμως, παραμένει ίδιος: μία μεγάλη ευρωπαϊκή νίκη απέναντι στη Λέφσκι.